WOW! Trauma & Tremor: stress loslaten door trillen

WOW! Trauma & Tremor: stress loslaten door trillen

Trauma & Tremor

Peter Levine, een groot geleerde op het gebied van psychologie, medische biofysica en trauma, beschrijft in het eerste hoofdstuk van zijn boek  In an Unspoken Voice, wat hij ervaren heeft toen hij als voetganger aangereden werd door een auto en zwaar gewond raakte. In de ambulance op weg naar het ziekenhuis besefte hij dat zijn onderbewustzijn perfect reageerde op het trauma, namelijk door te gaan trillen. Door het trillen laat het lichaam heel veel stress-energie afvloeien, wat erg belangrijk is voor het herstel. En voor het voorkomen van een post-traumatische stressstoornis.

Dieren doen dat makkelijker en spontaner dan mensen, hebben  ze erg veel stress of angst ervaren, dan beginnen ze te trillen om de spanning af te laten vloeien.

David Berceli, gepromoveerd in clinical social work en massagetherapeut, geeft in zijn boek The Revolutionary Trauma Release Process een praktische aanpak om aan slag te gaan met het inzicht van Levine: trillen is belangrijk! Berceli ontdekte dat het eigenlijk vrij simpel is om zelf die tremor, trilling, op te wekken. Je doet een aantal inleidende oefeningen, waarbij je een zekere mate aan spanning opbouwt in je benen en bekken. En daarna geef je het lichaam de ruimte om te ontladen. Voor de duidelijkheid, trillen is niet alleen werkzaam voor ernstige trauma’s, maar ook voor  stress die je graag los wilt laten. Berceli verwijst naar zijn concept met TRE: trauma release exercises, tension release exercises.

Het zou te ver voeren om het hele proces met die inleidende oefeningen hier te gaan beschrijven. Maar toen ik het boek met de post ontvangen had, was ik zo nieuwsgierig dat ik de inleidende oefeningen overgeslagen heb en meteen naar het hoofdgedeelte van de procedure ging. En waarachtig, ik merkte trilling! Met voorafgaande oefeningen levert het wel meer resultaat op, ontdekte ik in de dagen daarna. Als je wilt, kun je het ook proberen. Kwaad kan het niet, en als je wilt kun je het trillen zo weer stop zetten. Volgens Berceli kunnen er bij sommige mensen beelden van een trauma terugkomen. Als je dat als erg verontrustend ervaart, is het goed om hulp te zoeken, bij een huisarts of psycholoog.

Ga op je rug liggen, op een kleed of yoga-mat en trek je knieën op. Die laat je dan naar opzij  zakken, met je voetzolen tegen elkaar en blijf zo een minuut liggen, het kan zijn dat je al iets van een trilling begint te merken dan. Dan breng je je knieën 5 cm omhoog en houd je die zo twee minuten. In een aantal stappen breng je je knieën zo langzaam weer helemaal omhoog. Waarschijnlijk ga je merken dat bij een bepaalde stand van je benen, die (een beetje) beginnen te trillen. Dat is dan de tremor die zich meldt en een teken dat het lichaam spanning loslaat. Je kunt eindigen met je voeten weer plat op de grond, knieen  nog steeds omhoog en je lichaam verder laten trillen. Ik merkte dat een vorm van fine tuning helpt: af en toe wat met je knieën bewegen en zoeken naar een positie die meer trilling geeft. Soms gaat dat ook vanzelf – ik ben inmiddels ervaringsdeskundige – het leek bij mij een paar keer dat er maar weinig trilling ontstond en merkte ik een paar minuten later dan toch dat die sterker werd. Het is in het algemeen goed om de wijsheid van het onderbewustzijn te respecteren, de mate van trilling die ontstaat is wat het lichaam op dat moment nodig heeft. Lichte trilling kan ook werkzaam zijn. Als je wat ik hierboven beschreven heb zelf gaat proberen, en je merkt weinig of niets, kan het zijn dat je de inleidende oefeningen nodig hebt om de tremor op te wekken, er gaat dan echt vanuit je spieren een signaal naar de hersenstam: loslaten!

Vind je dat lang genoeg getrild hebt, of ervaar het als onprettig, dan kun je de tremor stop zetten door je benen weer te strekken. Berceli suggereert dat als je echt veel spanning in je hebt,  je het beste een maand lang om de dag kunt ‘trillen’. Ik heb het de eerste week iedere dag gedaan, en dat werkte prima.

Nu het beste gedeelte, voor mij althans, ik knapte er enorm van op. Ik had altijd snel last van m’n rug en merkte dat er echt ruimte en ontspanning in mijn rug ontstond door het trillen. Mijn spijsvertering werkt rustiger, en ik merk met zingen dat ik meer ademsteun heb. Ik slaap ook rustiger, vind ik. Ik doe het nu regelmatig, paar keer per week een half uurtje trillen.  Belastend is het voor mij zeker niet. Je kunt er voor kiezen om ‘mindful’ te zijn en met je aandacht bij je lichaam te blijven, maar omdat het proces grotendeels door het onderbewustzijn aangestuurd wordt, kun je ook prima wat anders doen, muziek luisteren of televisie kijken.

Een deel van de verklaring van het geheel heeft te maken met een grote spier, de psoas maior. In het Nederlands noemen we die de grote lendenspier. Steeds duidelijker wordt dat het echt een spier is die op stress reageert. Vanuit oude evolutionaire stadia spannen we onze buikwand bij gevaar, om onze organen te beschermen. Alleen is deze impuls zijn doel ruim voorbij geschoten, ook omdat we niet meer goed weten hoe we die spanning weer los kunnen laten. De spanning in die psoas begint chronisch te worden.

De psoas maior, die vanaf de onderste rib naar de binnenzijde van het dijbeen loopt

De psoas maior, die vanaf de onderste rib naar de binnenzijde van het dijbeen loopt

Het mooie eraan vind ik – naast de effectiviteit – dat mensen in het algemeen trauma’s loslaten, zonder dat het trauma zelf een rol speelt in hun ervaring. Voor de zorgvuldigheid merkte ik hierboven op dat het wel eens gebeurt dat er beelden terugkomen, maar veel vaker hebben mensen geen idee wat ze nu precies loslaten.

Het werkt prima ook bij ernstige (oorlogs)trauma’s, en is prettig ook voor mensen die moeite hebben om over hun ervaringen te praten. Als je wilt kijken hoe dat trillen  eruit kan zien, kun je op YouTube kijken, met zoektermen als: Berceli, TRE, trauma.

Interessant vond ik dat mijn kijk op trillen totaal veranderd is. Vroeger zou ik het interpreteren als controleverlies, nu zie ik het als een poging van het lichaam om de controle te herwinnen. Als iemand dus beeft van woede, of de stem  slaat over is dat geen teken dat iemand zijn zelfbeheersing verliest, maar dat het lichaam probeert de beheersing terug te krijgen door lichamelijk spanning af te laten vloeien.

Wie wil, kan zelf aan de slag met het boek van Berceli, het is ook in het Nederlands vertaald. Wie het prettig vindt om het de eerste keer onder begeleiding te doen, is van harte welkom in mijn praktijk.

Mark Hoos, 20 mei 2014

Gebruikte literatuur:

Berceli, David (2012) The Revolutionary Trauma Release Process: Transcend Your Toughest Times (Vancouver, Namaste Publishing) In het Nederlands vertaald: (2012) TRE Trauma- en spanningsreducerende oefeningen (Leeuwarden, Elikser)

Hanna, Thomas (2004) Somatics Reawakening the Mind’s Control of Movement, Flexibility, and Health (Camebridge Massachusttes, Da Capo Press)

Levine, Peter A. (2010) In an Unspoken Voice: How the Body Releases Trauma and Restores Goodness (Berkeley California, North Atlantic Books)

Staugaard-Jones, Jo Ann (2012) The Vital Psoas Muscle. Connecting Physical, Emotional and Spiritual Well-Being (Nutbourne, Chichester. Lotus Publishing)

Laat een reactie achter

Uw e-mailadres wordt niet weergegeven. Verplichte velden worden middels * weergegeven